كمالات صورى و معنوى گشت و اكنون در علم ظاهرى و باطنى سرآمد روزگار است ، و به اعتقاد جمهور علما و فضلا رتبهء عالى اجتهاد دارد . و در اين زمان خجسته نشان حضرت اعلى شاهى ظل اللهى وجود شريف آن يگانهء روزگار را مغتنم دانسته و هميشه از ملتزمان ركاب اقدسند و اكثر اوقات در سفر و حضر به وثاق او تشريف قدوم ارزانى داشته از صحبت فيض بخشش مسرور مىگردند . اگرچه شعر و شاعرى دون مراتب عاليهء آن جناب است ، اما ذوق سخن‌پردازى بسيار دارند و در فنون سخنورى قصب السبق از اقران ربوده‌اند و به عربى و فارسى اشعار آبدار و معانى رنگين و نكات دلپذير شيرين از آن جناب زبان‌زد خواص‌وعوام است . به تخصيص مثنويات به روش ملاى روم از نتايج طبع وقّادش بر مثال غرر و درر در رشتهء نظم كشيده است و اين دو بيت از جمله عالى فتاده : سهل باشد در ره فقر و فنا * گر رسد تن را تعب جان را عنا رنج راحت دان چو شد مطلب بزرگ * گرد گله توتياى چشم گرگ و بمعناه قول بعضهم : دع الحبّ يصفى بالأذى من حبيبه * فكل الأذى ممّن يحبّ سرور تراب قطيع الشاة في عين ذئبها * إذا ما تلا آثار هنّ ذرور « 1 » و مجموعه‌اى ترتيب داده‌اند در ضمن هفت مجلد از سخنان رنگين و عبارات بلاغت آيين و اشعار آبدار قدما و متأخرين و مباحث دقيقه از هر فن و حكايات لطيفه از هر باب و به كشكول موسم گردانيده . مجملا بحرى است مواج كه آثار فيضانش به اكناف و اطراف رسيده و اكنون وجود شريف آن فريد عصر زينت‌بخش رياض جهان و طراوت‌افزاى عرصهء ايران است و جمعى كثير از طلبهء علوم و افاضل عصر از استفاده مجالس او كامياب معنىاند اميد آن كه عمر طبيعى يافته خلايق از فضايل و كمالاتش محظوظ و بهره‌ور باشند « 2 » - انتهى . جامع اين كتاب عباس قمى - عفى عنه - گويد كه ، شايسته است در اين‌جا چند

--> ( 1 ) . اين رباعى به متن اضافه شده است ( 2 ) . تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 119 - 120